ΓΙΟΓΚΑ – ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

 

ΩΦΕΛΕΙΕΣ

Η ΓΙΟΓΚΑ ΣΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΒΑΡΗ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ – ΟΔΗΓΙΕΣ

 

 


ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΓΙΟΓΚΑ;

Η γιόγκα είναι μια τέχνη και μια πνευματική επιστήμη/πειθαρχία που έχει τις ρίζες της στην Ινδία περίπου 5000 χρόνια π.Χ. Είναι ένα πλήρες σύστημα που δουλεύει και διατηρεί το σώμα, το νου,  το συναίσθημα και το πνεύμα σε ισορροπία. Με την άσκηση στη γιόγκα, μπορούμε να δημιουργήσουμε και να διατηρήσουμε ένα δυνατό φυσικό σώμα, ένα ισοροπημένο νευρικό σύστημα, να δυναμώσουμε την επίγνωση σε όλα τα επίπεδα, αλλά πάνω απ’ όλα το «γνώθι σ’αυτόν», και να έχουμε θετικά συναισθήματα και πνευματική ανάπτυξη.

Πάνω και πέρα απ’ όλα αυτά, η γιόγκα είναι μια προσωπική και εσωτερική υπόθεση. Ο καθένας μπορεί να «πάρει» και να κατανοήσει ό,τι θέλει από την δική του πρακτική. Η αλήθεια είναι πως αν ρωτούσαμε 100 διαφορετικούς ανθρώπους, είναι πολύ πιθανό να πέρναμε 100 διαφορετικές απαντήσεις. Ο μόνος τρόπος λοιπόν να μάθουμε, αλλά και να απαντήσουμε στην ερώτηση τι είναι γιόγκα, βρίσκεται μέσα στην ίδια την πρακτική τού καθένα από εμάς  — στη σιωπή.

 


ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΛΕΞΗ ΓΙΟΓΚΑ;

Ετυμολογικά η λέξη γιόγκα προέρχεται από την σανσκριτική λέξη γιούνγκ (yuj) που σημαίνει ένωση/ενώνω. Πρόκειται για την ένωση όλων των στοιχείων ενός ατόμου: σώμα, νους και ψυχή. Ως εκτούτου, η γιόγκα επανασυνδέει όλα τα αντίθετα – νου και σώμα, ακινησία και κίνηση, αρσενικό και θυλικό, ήλιο και φεγγάρι – έτσι ώστε να φέρει συμφιλίωση μεταξύ τους.

Η κάρμα γιόγκα λέει: «απλώς κάνε τη δουλειά (καθήκον), χωρίς προσκόλληση, ελπίδα και προσδοκίες».

Σύμφωνα με τη Μπαγκαβάτ Γκίτα,  σημαίνει ισορροπία.

Σύμφωνα με μια από τις Ουπανισάδες (αρχαίες ιερές γραφές της Ινδίας), την Βεντάντα, είναι η ισοροππία του «Ίντα» και του «Πίνγκαλα» (βασικά κεντρικά ενεργειακά κανάλια).

Σύμφωνα με μία άλλη Ουπανισάδα (ιερή γραφή), σημαίνει: Ψυχή και Θεός είναι ένα/συναντώνται ξανά.

 


ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΤΗ ΓΙΟΓΚΑ;

Σύμφωνα με τις Βέδες (αρχαίες ιερές γραφές), υπάρχει μία προσευχή που λέι πως η γιόγκα ξεκίνησε από το σύμπαν. Σύμφωνα με τη Χάθα γιόγκα, όλα ξεκίνησαν από τον Σίβα (Ινδουιστική Θεότητα). Σύμφωνα με διάφορες γραφές που σώθηκαν (μερικώς), η γιόγκα ξεκίνησε 3000-5000 χρόνια πριν.        Ο σοφός Πατάντζαλι τα πήρε όλα και τα έβαλε σε μια σειρά.

 

 


ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΕΙΔΗ ΓΙΟΓΚΑ;

Η γιόγκα είναι πραγματικά ένα τεράστιο θέμα που σε μία μόνο ζωή θα ήταν αδύνατο να το εξερευνήσουμε και να το κατανοήσουμε απόλυτα και σε όλο της το εύρος. Υπάρχουν πολλά κείμενα, πληροφορίες, απόψεις και παραδόσεις όπως επίσης και «μοντέρνες εκδοχές» τους. Παραδοσιακά, από την αρχαιότητα, στη γιόγκα η γνώση περνούσε προφορικά από τον γκουρού (δάσκαλος – μέντορας) στο μαθητή. Η σχέση γκουρού – μαθητή ήταν, θα μπορούσε να πει κανείς, οικογενειακή αφού ο γκουρού περνώντας τόσες πολλές ώρες και μέρες κοντά στο μαθητή του κι έχοντας στα χέρια του τον καθοριστικό ρόλο για την παιδεία, την βασική εκπαίδευση αλλά και την πνευματική του ανάπτυξη, έπαιζε και το ρόλο του πατέρα. Η βάση σε μία τέτοια σχέση ήταν ο σεβασμός, η απόλυτη εμπιστοσύνη και η αγάπη. Παραδοσιακά λοιπόν, ξεκινούσε ένας μαθητής (από μικρή ηλικία συνήθως) ένα είδος γιόγκα ανάλογα με το επίπεδο και το ιδιαίτερο ποιόν του καθενός και προχωρούσε στο επόμενο που είτε ήταν ένα πιο προχωρημένο είδος έτσι κι αλλιώς ή ήταν το είδος που είχε ανάγκη ο κάθε μαθητής, προκειμένου να εξελιχθεί στην παρούσα φάση του. Πολλές φορές το είδος, ανάλογα με τον γκουρού, το σύστημα ή την παράδοση μπορεί να ήταν το ίδιο από την αρχή της εκπαίδευσης μέχρι την ανεξαρτοποίηση του μαθητή από τον γκουρού ή την αποχώρησή του για τον επόμενο δάσκαλο. Σήμερα, οι περισσότεροι που ασχολούνται με τη γιόγκα, διαλέγουν ένα σύστημα που τους «ταιριάζει» περισσότερο (ανάλογα πάντα με τις ανάγκες του κάθε ατόμου) και εξελίσονται μέσα από αυτό. Αρχικά και πέρα από τα είδη γιόγκα και τα διάφορα μονοπάτια της, υπάρχουν οι τέσσερις κύριες αρχές της και αυτές είναι:

Karma yoga: Η γιόγκα της δράσης (ανιδιοτελής – πνευματική πράξη και προσφορά εργασίας).

Bhakti yoga: Η γιόγκα της αφοσίωσης.

Jnaya γιόγκα: Η γιόγκα της γνώσης, της μόρφωσης (επιστημονικής και πνευματικής).

Raja yoga (το βασιλικό μονοπάτι): Η γιόγκα της θέλησης (γιόγκα του φυσικού και νοητικού ελέγχου). Η Raja yoga, ή Βασιλική Γιόγκα είναι το σύστηµα που περικλείει τις διδασκαλίες από όλα τα διαφορετικά μονοπάτια. Η Ράτζα γιόγκα ασχολείται με τρεις διαστάσεις ή επίπεδα: το φυσικό, το νοητικό και το πνευματικό. Μέσα από την άσκηση στις μεθόδους της ράτζα γιόγκα, μπορεί κάποιος να κατορθώσει τη αρτιότητα και στα τρία επίπεδα κι έτσι οδηγείται στην απόλυτη συνειδητοποίηση του εαυτού – την αυτοπραγμάτωση και φυσικά την ευδαιμονία.

Η βάση της ράτζα γιόγκα προέρχεται από τις γιόγκα σούτρες (γιόγκικοι αφορισμοί-οδηγίες) του Πατάντζαλι — ένας σοφός, που όπως υπολογίζουν οι μελετητές, έζησε ανάμεσα στο 400 π.Χ. και στο 200 μ.Χ. Μέσω της προφορικής παράδοσης, ξέρουμε πως το «Παντάντζαλι» ήταν επίθετο και πως είναι το όνομα μιας γενεαλογίας και μίας σχολής από δασκάλους, μαθητές και ιερείς και όχι το όνομα ενός μόνο ανθρώπου. Παρ’ όλα αυτά, αναφερόμαστε στον Πατάτζαλι σαν ένα άτομο ο οποίος συγκέντρωσε όλες τις πληροφορίες και συνέταξε ένα ολοκληρωμένο, απόλυτα οργανωμένο, λιτό και σαφές κείμενο, μέσα στο οποίο υπάρχει όλη η τέχνη και η επιστήμη της γιόγκα. Η φιλοσοφία και ιδεολογία της Ράτζα γιόγκα είναι η βάση για τη βαθύτερη πνευματική εξέλιξη σε όλα τα είδη και τις παραδόσεις.

 

 

Κάποια από τα κύρια είδη (παραδόσεις ή συστήματα) γιόγκα είναι:

Hatha: Η εποχή που εμφανίστηκε η χάθα είναι πάνω κάτω η ίδια με τη ράτζα γιόγκα μέσα από αρχαίες γραφές. Ενας Ινδός γιόγκι αγνώστων λοιπών στοιχείων, ο Svatmarama, κατέγραψε όλη την πληροφορία τον 15ο αιώνα κι έτσι έχουμε από τότε στα χέρια μας το εγχειρίδιο: «Χάθα Γιόγκα Πραντίπικα». Ο τίτλος σημαίνει «φως στη χάθα γιόγκα» ή «μια εξήγηση της χάθα γιόγκα». Είναι το πιο διαδεδομένο σύστημα και το πρώτο βήμα όλης της γιόγκα, αφού εστιάζει κυρίως στο επίπεδο του φυσικού σώματος. Η Χάθα περιλαμβάνει στατικές ασάνες, πραναγιάμα (ασκήσεις αναπνοής) και καθαρισμούς (αποτοξίνωση κ.α.) Προετοιμάζει το σώμα για μια βαθύτερη πρακτική, για διαλογισμό, για την εφαρμογή της ράτζα και για την «ένωση».

Kriya: Ο πρώτος που γνωστοποιήσε την «Κρίγια γιόγκα» ή «Κουνταλίνι γιόγκα» στον ανατολικό κόσμο, είναι ο Mahavatar Babaji μέσω του μαθητή του Lahiri Mahasaya γύρω στο 1861. Εκείνος που όμως έκανε ευρύτερα γνωστή αυτή την επιστήμη και ιδιαίτερα στον δυτικό κόσμο, ήταν ο Paramahansa Yogananda το 1917. Σκοπός της Κρίγια είναι η ισοροπία σε όλα τα επίπεδα, η εξισορόπηση αλλά και ενεργοποιήση των ενεργειακών καναλιών και κέντρων μέσω διαλογισμού, άσανας, πραναγιάμα (ασκήσεις αναπνοής για τον έλεγχο της ζωτικής ενέργειας) και απαγγελιών. Απότερος σκοπός είναι να ενεργοποιήσει, να ξυπνήσει και να ξεδιπλώσει την «κουνταλίνι», την ανώτατη ή ιερή ενέργεια που παρομοιάζεται σαν ένα κουλουριασμένο φίδι στη βάση της σπονδυλικής στήλης.

Sivananda:  Αυτό το σύστημα γιόγκα εδραιώθηκε από τον δάσκαλο Sivananda Saraswati (1887 – 1963) στο Rishikesh της βόρειας Ινδίας, μαθητής τού Swami Vishwānanda Saraswati. Η φιλοσοφία αυτής της πρακτικής όπως συνοψίζεται από τον ίδιο είναι ως εξής: “Υπηρέτησε. Αγάπα. ∆ώσε. Εξαγνίσου. ∆ιαλογίσου. Πραγµατοποίησε”.  Και η μέθοδος είναι: «α) Σωστή άσκηση-άσανες, β) Σωστή αναπνοή-πραναγιάμα (ασκήσεις αναπνοής), γ) Σωστή διατροφή-(χορτοφαγική) τροφές που αναζογοωνούν πνεύμα και σώμα και διατηρούν μία θετική και ήρεμη ποιότητα ενέργειας, δ) Σωστή χαλάρωση-σαβάσανα, ε) Θετική σκέψη και διαλογισμός-Συγκέντρωση. Η πρακτική στηρίζεται κυρίως σε 12 βασικές άσανες της χάθα μαζί με τις αναπνοές και τη χαλάρωση.

Satyananda: Ο Swami Satatyananda Saraswati (1923 – 2009), μαθητής του Sivananda, διαμόρφωσε το δικό του «στυλ» βασιζόμενος πάνω στη διδασκαλία του γκουρού του και αυτής της παράδοσης, για να εξελίξει αυτή τη μέθοδο. Satyananda yoga ή Bihar yoga είναι είναι ένα σύστημα που χρησημοποιεί τις άσανες με παραδοσιακό τρόπο για να ισοροπίσει το σώμα και το νου, τις πραναγιάμας για να καθαρίσει /εξαγνίσει το ενεργειακό σώμα, και τον διαλογισμό για να συγκεντρώσει και να ηρεμήσει το νου. Επίσης διδάσκει και ενθαρύνει τον γιόγκικο τρόπο ζωής. Ο Swami Satyananda, ήταν εκείνος που συνειδητοποίησε και έβαλε σε μία σειρά αυτό που σήμερα ξέρουμε σαν «γιόγκα νίντρα» (γιόγκικος υπνάκος), την μέθοδο της βαθειάς χαλάρωσης.

Viniyoga: «Βίνι» στα σανσκριτικά, μεταξύ άλλων, σημαίνει «απόσπαση-αποσύνδεση».  H βίνιγιογκα διαμορφώθηκε από τον T.K. Desikachar, γιο και μαθητή τού T. Krishnamacharya (1888-1989). Με βάση τη φιλοσοφία της ράτζα γιόγκα, η viniyoga επικεντρώνεται στις ειδικές ανάγκες του κάθε ατόμου και μάλιστα προσαρμόζετε στον κάθε ασκούμενο. Πρακτικά είναι οι άσανες της χάθα σε συνδυασμό με την αναπνοή και την κίνηση σε ροή, δηλαδή vinyasa (βινιάσα). Κύριος σκοπός του Krishnamacharya, αλλά και μετέπιτα του Desikachar, ήταν όχι μόνο να διαδωθεί η επιστήμη της γιόγκα, αλλά και να συμβάλει στην ιατρική. Αυτή η γιόγκα έγινε γνωστότερη για τα αποτελέσματά της σε παθήσεις κυρίως της μέσης, αλλά και ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης.

Iyengar: Ο B.K.S. Iyengar, είναι ένας από τους 3 κύριους μαθητές του Krishnamacharya, οι άλλοι δύο είναι ο T.K. Desikachar (γιος του) και ο Shri K.Pattabhi Jois. Η γιόγκα του Iyengar, ασχολείται με την παραμικρή λεπτομέρια και την απόλυτη ευθυγράμμιση του σώματος έτσι ώστε να παίρνει όλα τα δυνατά οφέλη ο ασκούμενος. Επίσης χρησημοποιεί βοηθήματα όπως: τουβλάκια, κουβέρτες και άλλα, προκειμένου να υπάρχει μια απόλυτα ελεγχόμενη, αργή και σταθερή πρόοδος και η απαραίτητη στήριξη.


ΑΣΤΑΝΓΚΑ ΓΙΟΓΚΑ

Ο Shri K. Pattabhi Jois (1915-2009), ένας από τους τρεις βασικούς μαθητές του Krishnamacharya, είναι εκείνος που μετέφερε αυτό το σύστημα. Είναι μια δυναμική μορφή τής γιόγκα χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως είναι μια επιφανειακή πρακτική αλλά κάθε άλλο, είναι μία πολύ βαθιά και εσωτερική δουλειά. Η αστάνγκα γιόγκα συνδυάζει την αναπνοή, τα ενεργειακά κλειδώματα (bandhas), το σταθερό βλέμμα (drishti) και τις ασάνες της χάθα σε καθορισμένη σειρά με κίνηση σε ροή (vinyasa). Το αποτέλεσμα είναι να ανεβαίνει η θερμοκρασία του σώματος και να ρευστοποιείτε το αίμα, καθαρίζοντας κι αποτοξινώνοντας τον ιδρώτα, τους ιστούς (μύες), τις αρθρώσεις και τα εσωτερικά όργανα. Ακόμα βαθύτερα, ο νους ηρεμεί, το νευρικό σύστημα εξισορροπεί και η ψυχή γαληνεύει, επιφέροντας θετικά συναισθήματα. Είναι ένας διαλογισμός εν κινήσει.

Πρακτικά η Αστάνγκα δίνει τις άσανες σε 6 σειρές τις οποίες δουλεύουμε σταδιακά και με μεγάλη προσοχή, «κατακτώντας» πρώτα τη μία και μετά την επόμενη: Η 1η σειρά – Γιόγκα Τσικίτσα: Αποτοξινώνει και ευθυγραμίζει το σώμα. H Μέση Σειρά – Νάντι Σόντανα: Εξαγνίζει το νευρικό σύστημα και ανοίγει τα ενεργειακά κανάλια. Οι Προχωρημένες Σειρές A, B, C, D – Στίρα Μπάγκα: Μας συνδέουν με τη δύναμη και την ευδαιμονία της πρακτικής και απαιτούν υψηλά επίπεδα ευλιγισίας (εσωτερικής/εξωτερικής) και ταπεινότητας.

Ο κάθε ασκούμενος προχωράει κι εξελίσεται, σωματικά και πνευματικά, στο δικό του ρυθμό και μέχρι όπου αισθάνεται. Απώτερος σκοπός της Αστάνγκα, είναι η ευδαιμονία και η φώτιση. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, ο Πατάντζαλι μας δίνει την τις γιόγκα σούτρες (αφορισμοί) και μέσα από αυτές την Αστάνγκα γιόγκα – άστα σημαίνει οχτώ και άνγκα άκρα και είναι τα 8 στάδια που έχουν ως εξής:

  1. Γιάμα. Εξωτερικοί κωδικοί επικοινωνίας – συμπεριφορά. Προς τον κόσμο έξω και γύρω.
  2. Νιγιάμα. Εσωτερικοί κωδικοί επικοινωνίας – συμπεριφοράς. Χειρισμός εαυτού.
  3. Ασάνα. Σταθερή και άνετη στάση.
  4. Πραναγιάμα. Η ζωτική ενέργεια – έλεγχος αναπνοής.
  5. Πρατυαχάρα. Απόσυρση από τις αισθήσεις – εσωτερίκευση.
  6. Ντάρανα. Συγκέντρωση.
  7. Ντυάνα. Διαλογισμός.
  8. Σαμάντι. Απορόφηση – ένωση με το όλο – απόλυτη ευδαιμονία – φώτιση.

Παρόλο που η ασάνα και η πραναγιάμα είναι 3η και 4η κατά σειρά, διευκρινίζεται πως είναι αδύνατον να προχωρήσει κάποιος πνευματικά εάν πρώτα δεν δυναμώσει και δεν καθαρίσει (εξαγνίσει) το σώμα σε φυσικό επίπεδο ώστε να είναι υγιές – χωρίς εμπόδια. Οι πρώτες τέσσερις πρακτικές θεωρούνται εξωτερικές πρακτικές, οι οποίες μπορούν να διορθωθούν. Αν περάσουμε στις εσωτερικές πρακτικές, θα πρέπει να είμαστε απολύτως προσεκτικοί γιατί σ’ αυτά τα στάδια πολύ δύσκολα μπορούμε να διορθώσουμε κάτι.  «Η Αστάνγκα Γιόγκα, είναι η γιόγκα του Πατάντζαλι». Σρι Κ. Πατάμπι Τζόις.


ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΟΜ (ॐ);

Παραδοσιακά, ένα μάθημα γιόγκα πάντα ανοίγει και κλείνει με τον ήχο του Ομ (Om – Aum).

Α: Δημιουργία (γέννηση). –Μπράχμα (Ο Δημιουργός). –Παρελθόν.

U: Φροντίδα (για όλη τη ζωή). –Βίσνου (Η Υπέρτατη δύναμη). –Παρόν.

Μ: Το τέλος (Θάνατος). –Σίβα (Ο καταστροφέας, ο μεταμορφωτής). –Μέλλον.

Λέγετε πως είναι ο ήχος του σύμπαντος, ο ήχος όλης της πλάσης. Ό,τι έχει υπάρξει, ό,τι υπάρχει και ό,τι θα υπάρξει. Ό,τι ξεπερνάει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, είναι επίσης Ομ. Είναι ένα σύμβολο, ένας ήχος και μια δόνηση που εκφράζει-αντιπροσωπεύει,  την ιερότητα και την σύνδεση που υπάρχει μέσα και ανάμεσα στα πάντα. Επίσης έχει συντονιστικές, ηρεμιστικές, εξαγνιστικές και θεραπευτικές ιδιότητες. Τα πάντα στο σύμπαν δονούνται, ενώ τίποτα και ποτέ δεν είναι απόλυτα ακίνητο κι έτσι όταν απαγγέλλεται ο ήχος του Ομ, δονείται στα 432Hz, η συχνότητα που βρίσκετε στα πάντα στη φύση.

Έτσι, με το Ομ στην αρχή και στο τέλος του μαθήματος, συμβολικά αλλά και σωματικά, συντονιζόμαστε με την φύση, το σύμπαν και όλα τα άλλα όντα, έχοντας σαν αποτέλεσμα την βαθύτερη επαφή με τον ίδιο μας τον εαυτό και με την πρακτική μας. Τέλος, ανοίγουμε και κλείνουμε το μάθημα μ’ ένα τόνο ταπεινότητας κι ευγνωμοσύνης.


ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΑΝΤΙ;

Στο τέλος κάθε μαθήματος γιόγκα, το τελευταίο που ακούγετε ακόμα και μετά το Ομ, είναι το σάντι. Σάντι (shanti) ετυμολογικά σημαίνει ειρήνη – γαλήνη – ηρεμία. Μετά την πρακτική στη γιόγκα, βρισκόμαστε σε μία κατάσταση γαλήνης και θετικών συναισθημάτων και με όλο μας το είναι συγκεντρωμένο στο κέντρο του. Είναι μια καλή στιγμή πέρα από το εγώ, να μοιραστούμε και να βάλουμε ένα λιθαράκι καλής ενέργειας στέλνοντας αυτή την πρόθεση, την ευχή, σε εμάς και σε όλη την πλάση.


ΝΑΜΑΣΤΕ;

Ναμαστέ(ι) είναι ο σανσκριτικός χαιρετισμός που προέρχετε από τη λέξη namas που σημαίνει υποκλίνομαι και τη λέξη te που σημαίνει σ’ εσένα. Συνήθως λέγετε με τα χέρια ενωμένα στο κέντρο της καρδιάς και με μία ελαφριά υπόκλιση που αυτό δηλώνει: «υποκλίνομαι στο ιερό μέσα σου».              Mια ολοκληρωμένη εξήγηση του «ναμαστέ» είναι: «Το Ιερό μέσα μου αναγνωρίζει/τιμάει/αγαπάει και χαιρετάει το Ιερό μέσα σου».


ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΣΑΝΑ;

Ασάνα σημαίνει «σταθερή και άνετη στάση». Έτσι ονομάζονται οι σωματικές ασκήσεις της γιόγκα.


ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΝΑΓΙΑΜΑ;

Πραναγιάμα είναι οι γιόγκικες ασκήσεις αναπνοής. Πράνα είναι η ζωτική ενέργεια που υπάρχει μέσα σε όλα τα όντα. Η πραναγιάμα επομένως δεν έχει να κάνει μόνο με την αναπνοή αλλά και με την διαχείρηση αυτής της ενέργειας προκειμένου να διατηρούμαστε υγιείς, αλλά και να βοηθάμε την απομάκρυνση των διαφόρων παθήσεων.

 


ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΑΒΑΣΑΝΑ;

Σαβάσανα (shavasana) είναι η πρώτη και η τελευταία ασάνα στο μάθημα της γιόγκα. Σημαίνει, κυριολεκτικά, «η στάση του πτώματος». Ενώ μοιάζει απλή και ίσως ανούσια στην αρχή, σύντομα ο καθένας συνηδητοποιεί τις δυσκολίες, αλλά και τις ωφέλειες της. Είναι μία στάση που ξεκουράζει το σώμα απόλυτα, συντονίζει τα ενεργειακά κέντρα – κανάλια, εξισοροπεί το νευρικό σύστημα και βοηθάει τον νου να ηρεμήσει σταδιακά και να έρθει στο εδώ και τώρα. Μια απαραίτητη προετοιμασία για την πρακτική μας στη γιόγκα. Όσον αφορά το τέλος του μαθήματος, κρίνεται και πάλι απαραίτητη εφόσον βοηθάει σε όλα τα παραπάνω, αλλά και σ’ αυτό που λέμε στη γιόγκα «να κάτσουν οι άσανες». Το σύστημά μας, χρειάζεται λίγο χρόνο σε ακινησία για να μπορέσει να αφομοιώσει όλη την πληροφορία και την «αναδιοργάνωση» που κάνουμε κατά τη διάρκεια της πρακτικής. Η αξία και τα ευεργετήματα αυτής της άσανα είναι αμέτρητα, αλλά το πιό βασικό είναι η ανατομικά σωστή τοποθέτηση του σώματος έτσι ώστε όχι μόνο το ξεκουράσει, αλλά και να το χαλαρώσει βαθειά.


ΤΙ ΕΙΝΑΙ VINYASA;

Είναι συγκεκριμένες σωματικές ασκήσεις (άσανες) σε συνδυασμό με κίνηση και αναπνοή σε ροή και εφαρμόζεται για να «ενώσει» τις στατικές άσανες μεταξύ τους. Ο όρος vinyasa χρησιμοποιείται από διάφορες παραδόσεις της γιόγκα, αλλά είναι κύριο χαρακτηριστικό της παράδοσης της αστάνγκα γιόγκα.


UJAΥI; BANDHAS; DRISHTI;

Η ujayi (ουτζάι) είναι όπως την αποκαλούν οι γιόγκι, η νικητήρια αναπνοή. Είναι ένα από τα τρία βασικά «κλειδιά» η «εργαλεία» της αστάνγκα. Ο ήχος της βοηθάει στο να απομακρυνθούν σταδιακά οι σκέψεις κι έτσι να μείνει ένας νους καθαρός και έτοιμος για συγκέντρωση. Με τον έλεγχο του ρυθμού και της ποσότητας του αέρα της κάθε εισπνοής και εκπνοής, ζεσταίνεται το σώμα εσωτερικά. Είναι η μόνη πραναγιάμα (αναπνοή) που βοηθάει στο να κατευθυνθεί σωστά το οξυγόνο στα πνευμόνια και από εκεί σε κάθε κύτταρο του οργανισμού. Έτσι η οποιαδήποτε κίνηση ή τοποθέτηση σε άσανα, γίνεται απόλυτα ασφαλής, χωρίς κίνδυνο τραυματισμού.

Τα μπάντας (bandhas) -το δεύτερο κλειδί της αστάνγκα- είναι ενεργειακά κλειδώματα μέσω ενεργοποιήσης κάποιων σημείων (μυών) του φυσικού σώματος, που βοηθούν στην ευθυγράμμιση και στη σωστή στάση του σώματος. Επίσης ενισχύουν την ουτζάι αναπνοή και στέλνουν την πράνα σε όλα τα ενεργειακά κανάλια, αφήνοντας έτσι τον ασκούμενο με μια ελαφριά αίσθηση έλειψης βαρύτητας κι επιμήκυνσης της σπονδυλικής στύλης.

Το ντρίστι (drishti) -το τρίτο κλειδί της αστάνγκα-  ετυμολογικά σημαίνει ατένισμα ή ματιά ή σταθερό βλέμμα, αλλά η βαθύτερη ερμηνεία του είναι η στροφή της προσοχής προς τα μέσα – η εσωτερίκευση . Έχοντας το βλέμμα σταθερό σ’ ένα σημείο, μπορούμε να κρατήσουμε και το νου σταθερό.

 

 


ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ (SURYA NAMASKARA);

Surya Namaskara (ήλιος – χαιρετισμός) είναι η σανσκριτική ονομασία συγκεκριμένων άσανας που εκετελούνται σε ροή, πάντα σε συνδυασμό με την αναπνοή, δηλαδή είναι μια vinyasa. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές του με πιο γνωστή αυτή της χάθα γιόγκα που αποτελείτε από 12 άσανες οι οποίες αντιπροσωπεύουν τους 12 ζωδιακούς κύκλους. Στην αστάνγκα (vinyasa) γιόγκα οι χαιρετισμοί είναι δύο και είναι μια πιο μοντέρνα εκδοχή, εξελιγμένη από τον T. Krishnamacharya.     Είναι μία πολύ δυναμική και ευεργετική vinyasa που μπορεί να θεωρηθεί και σαν μια σύντομη αλλά ολοκληρωμένη πρακτική. Η βασική φιλοσοφία είναι πως με αυτή τη σειρά άσανας, δείχνουμε αναγνώριση, σεβασμό κι εκτίμηση σε αυτή την δύναμη, σ’ αυτόν τον πλανήτη από όπου παίρνουμε ζωή. Πρακτικά λύνει, τεντώνει, κάνει μασάζ και τονώνει τις αρθρώσεις,  τους μύες και τα εσωτερικά όργανα του σώματος.

Είναι ένα θέμα με το οποίο έχουν ασχοληθεί και το έχουν αναπτύξει πολλές παραδόσεις και σχολές γιόγκα. Έχουν γραφτεί αρκετά βιβλία με τη φιλοσοφία και τις βαθύτερες πρακτικές που είναι πέρα από την εφαρμογή των άσανας. Υπάρχουν και κάποιες παραλαγές του χαιρετισμού στον ήλιο της χάθα που λέγονται χαιρετισμοί στο φεγγάρι (Chandra namaskar) και οι διαφορές είναι μικρές, συνήθως 1-2 άσανες.

 


ΣΕΛΗΝΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΑΝΓΚΑ ΓΙΟΓΚΑ

Στην παράδοση της αστάνγκα γιόγκα, οι ασκούμενοι ξεκουράζονται (δεν κάνουν πρακτική) την πρώτη μέρα του κύκλου του φεγγαριού (καινούργιο φεγγάρι) και την 15η όπου το φεγγάρι είναι γεμάτο – πανσέληνος.

Όπως και όλα τα πράγματα που αποτελούνται από νερό, έτσι και ο άνθρωπος που η σύστασή του περιέχει 70% νερό, επηρεάζεται από τις διάφορες φάσεις του φεγγαριού οι οποίες καθορίζονται από τη θέση του σε σχέση με τον ήλιο και τη γη: η πανσέληνος συμβαίνει όταν βρίσκονται απέναντι και το νέο φεγγάρι προκύπτει όταν είναι κοντά.  Οι θέσεις τους δημιουργούν διάφορες ενεργειακές εμπειρίες που μοιάζουν με αυτές του κύκλου της αναπνοής. Η ενέργεια της πανσελήνου αντιστοιχεί μ’ εκείνη στο τέλος της εισπνοής όπου η πράνα (ζωτική ενέργεια) είναι μεγαλύτερη. Αυτή η ενέργεια είναι επεκτατική και μας κάνει να νιώθουμε ενεργητικοί και συναισθηματικοί, αλλά καθόλου γειωμένοι. Η ενέργεια της νέας σελήνης αντιστοιχεί στο τέλος της εκπνοής όπου η δύναμη της απάνα είναι μεγαλύτερη. Απάνα είναι μία συστελλόμενη δύναμη με κατεύθυνση προς τα κάτω, η οποία μας κάνει να νιώθουμε γειωμένοι και ήρεμοι, αλλά εντελώς απρόθυμοι για την οποιαδήποτε σωματική άσκηση.

Σε όλα τα είδη γεωργίας (συμβατικής, βιολογικής, βιοδυναμικής κ.α.) άλλοι λιγότερο και άλλοι πολύ περισσότερο, κάνουν τις εργασίες ανάλογα με τη φάση του φεγγαριού, αλλά και σε κάποιες περιπτώσεις ανάλογα και με τη θέση των άλλων πλανητών. Χαρακτηριστική είναι η φράση των παλαιότερων χρόνων : «Γενάρη κλάδευε, φεγγάρια μη κοιτάς». Η πρακτική στη γιόγκα γενικότερα, αλλά και στην αστάνγκα ειδικότερα, μας φέρνει πιο κοντά στη φύση καθώς συνειδητοποιούμε τους κύκλους της. Η παρατήρηση της πορείας του φεγγαριού, είναι ένας τρόπος να αναγνωρίσουμε και να τιμήσουμε τους ρυθμούς της φύσης έτσι ώστε να συμβιώνουμε αρμονικά μαζί της.

Στις ημέρες της νέας σελήνης και της πανσελήνου, εξασκούμαστε σε ήπιες άσανες της χάθα γιόγκα· εφαρμόζουμε πραναγιάμα· διαλογισμό και χαλάρωση.


ΩΦΕΛΕΙΕΣ

Η γιόγκα και ο γιόγκικος τρόπος ζωής, μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη θεραπεία, αλλά και την διατήρηση μιας υγειούς και γεμάτης ζωής. Μερικές από τις ωφέλειες είναι:

  • Μειώνει την πίεση του αίματος.
  • Βελτιώνει το κυκλοφορικό.
  • Χαμηλώνει το ρυθμό της αναπνοής.
  • Ανεβάζει την καρδιοαναπνευστική αντοχή.
  • Ενισχύει το μεταβολισμό.
  • Ενισχύει το ανοσοποιητικό.
  • Μειώνει τη χοληστερίνη.
  • Βελτιώνει τη λειτουργία του ενδοκρινικού και του λεμφικού συστήματος.
  • Εξισορροπεί το νευρικό σύστημα.
  • Βοηθάει στην μείωση έως και εξάληψη των συμπτωμάτων από: αρθρίτιδα, ημικρανίες, σκολίωση, ισχυακό,δυσκοιλυότητα, αλλεργίες, πόνους στη μέση.
  • Βελτιώνει τη στάση του σώματος.
  • Αυξάνει τη δύναμη.
  • Αυξάνει την ενέργεια.
  • Βελτιώνει τον ύπνο.
  • Βελτιώνει την ισορροπία.
  • Μειώνει τις πιθανότητες τραυματισμού.
  • Βοηθάει σε συναισθηματικά και ψυχολογικά προβλήματα (κατάθλιψη, αυτοεκτίμηση, αλλαγές διάθεσης κ.α.).
  • Μειώνει την ένταση και το στρες.
  • Βελτιώνει τη συγκέντρωση και την μνήμη.

 


Η ΓΙΟΓΚΑ ΣΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΒΑΡΗ

ΓΙΟΓΚΑ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΒΑΡΗ
Αεροβική (με οξυγόνο). Αναεροβική (χωρίς οξυγόνο).
Μέτριας έντασης άσκηση σε μεγάλο διάστημα. Μεγάλης  έντασης άσκηση σε σύντομο διάστημα
Γιόγκα, τρέξιμο, κολύμπι. Σπριντ, πουσάπς, έλξεις.
Το σώμα προσφέρει την αντίσταση. Εξωτερικά βάρη προσφέρουν την αντίσταση.
Εκγύμναση ολόκληρου του σώματος. Συμπεριλαμβάνει ενεργά όλες τις μυικές ομάδες. Απομονώνει συγκεκριμένους μύες.
Δυναμώνει και μακραίνει τους μύες. Οδηγεί σε κοντίτερους και σφυγμένους μύες.
Δημιουργεί καλύτερη μυική ισοροπία σε όλο το σώμα. Μπορεί να οδηγήσει σε μυική ανισοροπία καθώς επικεντρώνετε υπερβολικά σε μια συγκεκριμένη περιοχή.

 

 

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ – ΟΔΗΓΙΕΣ

  • Να έρχεστε με άδειο στομάχι (3 -4 ώρες πριν) αλλά όχι πεινασμένοι (1 μπανάνα ή λίγοι ξηροί καρποί μισή με 1 ώρα πριν είναι ιδανικά σε περίπτωση που δεν έχετε προλάβει να φάτε).
  • Να καταναλώνετε επαρκή ποσότητα νερού έως και μισή ώρα πριν την πρακτική και μισή ώρα μετά την πρακτική.
  • Να φροντίζετε την προσωπική σας υγιεινή κάνοντας ένα ζεστό ντους πριν το μάθημα.
  • Να αποφεύγετε τα δυνατά αρώματα.
  • Να μην εκτελείτε άσανες μετά από έκθεση στον ήλιο.
  • Να έχετε μαζί σας το δικό σας yoga mat (στρωματάκι της γιόγκα) για λόγους υγιεινής και ενέργειας.
  • Μία πετσέτα μεσαίου μεγέθους για τον ιδρώτα, αλλά και για βοήθεια-ενίσχυση στις άσανες.
  • Ένα κουβερτάκι για τη χαλάρωση, αλλά και για βοήθημα στις άσανες.
  • Ένα μακρυμάνικο μπλουζάκι (ζεστό για το χειμώνα) για τη χαλάρωση.
  • Άνετα κι ευπρεπή (όχι καυτά σορτσάκια κ.λπ.) ρούχα για γυμναστική (ιδανικά τα βαμβακερά).
  • Να αφαιρείτε όλα τα κοσμήματα και τα ρολόγια πριν μπείτε στην αίθουσα, για αποφυγή τραυματισμών και μπλοκαρίσματος ενέργειας.
  • Να απενεργοποιείτε τα κινητά (όχι σε σίγαση με δόνηση) από σεβασμό στους άλλους, στον εαυτό σας και στη ροή του μαθήματος.
  • Να είστε στην ώρα σας, ώστε να ωφελείστε από όλα τα στάδια του μαθήματος και από σεβασμό στην ηρεμία του χώρου και στους άλλους.
  • Να διατηρείτε την αίθουσα τακτική και καθαρή τόσο κατά τη διάρκεια του μαθήματος, αλλά και όταν αφήνετε το χώρο.
  • Να μπαίνετε ήρεμα και ήσυχα, αφήνοντας απ’ έξω τη φασαρία της ημέρας, τα προβλήματα αλλά και τη φλυαρία, για μια καλύτερη προετοιμασία για συγκέντρωση.
  • Κατά τη διάρκεια του μαθήματος να παραμένετε όσο το δυνατόν περισσότερο συγκεντρωμένοι σ’ εσάς και στο χώρο σας, χωρίς να ανταγωνίζεστε ή να επικρίνετε τους άλλους ή τον εαυτό σας.
  • Να «ακούτε» και να έχετε εμπιστοσύνη τόσο στον εαυτό σας, αλλά και στον δάσκαλο. Πάνω απ’ όλα η σχέση δασκάλου – μαθητή, βασίζεται στην εμπιστοσύνη.
  • Να προσεγγίζετε την κάθε άσανα με ευλάβεια, ταπεινότητα και υπομονή, σεβόμενοι τα όρια και τις αντοχές τής κάθε σας στιγμής.
  • Καλό θα είναι ν’ αποφεύγεται η οποιαδήποτε κουβέντα κατά τη διάρκεια του μαθήματος καθώς αυτό αποσπά την συγκέντρωση των άλλων, αλλά και τη δική σας. Οι ερωτήσεις καλό θα ήταν να γίνονται εκτός της αίθουσας. Φυσικά και υπάρχουν στιγμές «εξαιρέσεις» όπου είτε είναι απαραίτητο να γίνει μια διευκρίνηση είτε προκύπτει ένα μικρό «διάλειμμα» για περισσότερη πληροφόρηση ή για μερικές νότες χιούμορ!